Statut Caritas Diecezji Płockiej

Miłosierdzie stanowi szczególny przymiot Boga, ubogacający człowieka, objawiony światu najpełniej w Jezusie Chrystusie. Bogaty w miłosierdzie Ojciec posłał na świat swojego Syna, który nie tylko daje świadectwo miłosierdziu Bożemu, lecz równocześnie odsłania istotę samego miłosierdzia. Zgodnie z poleceniem Chrystusa miłosierdzie jest istotnym elementem misji ewangelizacyjnej Kościoła i jej weryfikacją.
Zaistniałe ostatnio warunki społeczno - prawne skłaniają do ponownego erygowania Caritas Diecezji Płockiej, powołanej do istnienia po raz pierwszy w dniu 1 stycznia 1932 roku przez abpa A. J. Nowowiejskiego.

Nazwa, charakter prawny, teren działania

Art. 1. Caritas Diecezji Płockiej, nazywana dalej również Caritas, jest instytucją, która organizuje i koordynuje działalność charytatywną w diecezji płockiej.
Art. 2. Caritas Diecezji Płockiej powiada zarówno kościelną jak i cywilną osobowość prawną.
Art. 3. Caritas ma prawo posiadania, nabywania, zdobywania i zarządzania swym majątkiem jak również występowania przed władzami państwowymi, sądami i osobami trzecimi dla obrony i prezentacji swoich praw.
Art.. 4. Caritas Diecezji Płockiej ma swoją główną siedzibę w Płocku, terenem zaś jej działalności jest diecezja płocka.
Art. 5. Celem Caritas Diecezji Płockiej jest instytucjonalna działalność charytatywna, szerzenie chrześcijańskich zasad charytatywnych, kierowanie i koordynowanie całej kościelnej działalności charytatywnej na terenie diecezji płockiej, a także praca wychowawcza i animacyjna na polu charytatywnym, zgodnie z charakterem instytucji kościelnej.
Art. 6. Określone w artykule 5 cele Caritas Diecezji Płockiej wyznaczają jej następujące zadania i kierunki działania:
a)propagowanie akcji charytatywnej w diecezji płockiej przez:
- szerzenie chrześcijańskiej nauki o miłosierdziu i pogłębianiu jej zrozumienia,
- krzewienie ducha czynnej miłości bliźniego,
- wychowanie do miłosierdzia,
- formowanie duchowe i praktyczne działaczy charytatywnych,
- opracowanie programów działalności dobroczynnej w diecezji;
b) kierowanie całością działań charytatywnych w diecezji przez:
- jednoczenie, regulację, doskonalenie i kontrolę działalności placówek kościelnej akcji charytatywnej na terenie diecezji,
- organizowanie własnych ogniw terenowych: Okręgów, Zespołów, Kół względnie innych ogniw pomocniczych,
- uczestniczenie w ogólnokrajowych akcjach wchodzących w zakres działalności Kościoła,
- podtrzymywanie i rozwijanie tradycyjnych akcji charytatywnych,
- zarządzanie placówkami opiekuńczymi Caritas,
- współdziałanie z akcją charytatywno-opiekuńczą prowadzoną przez organizacje państwowe, społeczne, wyznaniowe i inne;
c) reprezentowanie diecezjalnej działalności charytatywnej przez:
- utrzymywanie łączności i współpracy z organizacją Caritas Polska oraz z Caritas innych krajów,
- występowanie w imieniu kościelnej akcji charytatywnej wobec lokalnych władz państwowych, organizacji samorządowych, społecznych i innych,
- kontakty z zagranicznymi organizacjami charytatywnymi.

Sposoby i środki działania

Art. 7. Caritas Diecezji Płockiej realizuje swoje cele i wypełnia zadania poprzez:
- urządzania nabożeństw, dni skupienia, rekolekcji, pielgrzymek,
- organizowanie zebrań, konferencji, zjazdów, kursów i poradni,
- wydawanie czasopism i książek oraz materiałów instruktażowo - szkoleniowych,
- prowadzenie różnego rodzaju placówek opieki tak zamkniętej jak i otwartej w zależności od potrzeb terenowych,
- organizowanie pomocy stałej lub doraźnej, całkowitej lub częściowej, udzielanie zapomóg zwrotnych lub bezzwrotnych, tak gotówkowych jak i rzeczowych.
Art. 8. Dla osiągnięcia celów i właściwego pełnienia zadań Caritas potrzebuje środków materialnych i finansowych, które pochodzą:
- z ofiarności społecznej (organizowanie zbiórek i imprez dochodowych, przyjmowanie darowizn, spadków, zapisów itp.),
- z prowadzenia własnej działalności gospodarczej lub handlowej - z subwencji i dotacji pochodzących od instytucji kościelnych, państwowych i samorządowych.
Art. 9. Diecezja i parafie nie ponoszą odpowiedzialności za zobowiązania finansowe Caritas i jej ogniw.
Art. 10. W razie likwidacji Caritas Diecezji Płockiej jej majątek przechodzi do wyłącznej dyspozycji Biskupa Płockiego.

Zarząd Diecezjalny

Art. 11. Władzami Caritas są: Biskup Płocki, Zarząd, Dyrektor, Komisja Rewizyjna.
Art. 12. Najwyższą władzą Caritas Diecezji Płockiej jest Biskup Płocki, który:
- powołuje do życia Caritas i w razie potrzeby rozwiązuje ją,
- mianuje i odwołuje dyrektora i pozostałych członków Zarządu Diecezjalnego Caritas,
- nadaje statut i zatwierdza jego zmiany.
Art. 13. Zarząd Diecezjalny Caritas Stanowią:
- dyrektor,
- zastępca dyrektora,
- sekretarz,
- członkowie, którym została powierzona troska o poszczególne dziedziny działalności Caritas.
Art. 14. Zarząd kieruje pracą Caritas i odpowiada za swoją działalność przed Biskupem Płockim, któremu składa sprawozdanie.
Art. 15. W zakres działania Zarządu wchodzi:
a) opracowywanie planów działalności Caritas, sporządzanie preliminarzy budżetowych oraz sprawozdań i bilansów a także zatwierdzenie sprawozdań i bilansów ogniw terenowych i placówek opiekuńczych prowadzonych przez Caritas;
b) ustalanie wytycznych dla działalności ogniw terenowych i placówek;
c) powoływanie, tworzenie oraz kontrola placówek terenowych;
d) przyjmowanie i zwalnianie pracowników Biura Zarządu;
e) gospodarowanie funduszami i majątkiem Caritas w granicach określonych budżetem;
f) organizowanie i nadzorowanie działalności gospodarczej;
g) przyjmowanie darowizn, spadków, zapisów, ofiar, itp. Na rozporządzenie prawami do nieruchomości niezbędna jest zgoda Biskupa Płockiego;
Art. 16. Do zadań Dyrektora należy:
a) zwoływanie, przynajmniej raz w roku, posiedzeń Zarządu;
b) przewodniczenie Zarządowi;
c) reprezentowanie Caritas;
d) podejmowanie samodzielnie decyzji w sprawach bieżących w imieniu Zarządu;
Art. 17. Konsultorami Zarządu są:
- diecezjalni duszpasterze osób niepełnosprawnych,
- kapelani więzień,
- kapelani szpitali,
- delegaci kościelnych placówek opiekuńczych,
- kapelani Domów Opieki Społecznej,
- delegaci Okręgów Caritas,
- osoby powołane w miarę potrzeby przez Biskupa Płockiego.
Art. 18. Komisja Rewizyjna, wyznaczana corocznie przez Biskupa Płockiego, dokonuje raz w roku kontroli majątku, ksiąg i gospodarki finansowej Caritas oraz składa sprawozdanie.

Okręgi Caritas

Art. 19. Okręg Caritas, powołany do życia przez Biskupa Płockiego, obejmuje swoją działalnością teren dekanatu.
Art. 20. Na czele Okręgu stoi Zarząd Okręgowy.
a) Do Zarządu Okręgowego należy:
- prezes, którym jest wicedziekan, mianowany przez Biskupa Płockiego,
- jego zastępca, jeden z księży proboszczów dekanatu,
- sekretarz,
- członkowie, po jednym z każdej parafii. Winni być nimi ludzie świeccy.
b) Członków Zarządu Okręgowego powołuje prezes w porozumieniu z proboszczami parafii wchodzących w skład Okręgu, a ich listę przedstawia do zatwierdzenia Zarządowi Diecezjalnemu.
Art. 21. Do zadań Zarządu Okręgowego należy:
a) ustalanie kierunków działania na terenie Okręgu w myśl zarządzeń Biskupa Płockiego i Zarządu Diecezjalnego Caritas,
b) kontrola pracy Zespołów Parafialnych Caritas na terenie Okręgu,
c) koordynacja międzyparafialnych akcji charytatywnych,
d) formacja duchowa i fachowa członków Zespołów Parafialnych Caritas,
e) współpraca z działającymi na terenie Okręgu placówkami opiekuńczymi i zakładami gospodarczymi,
f) współpraca z innymi organizacjami społecznymi o charakterze opiekuńczym na terenie Okręgu;

Parafialne Zespoły Caritas

Art. 22. Podstawową jednostką Caritas Diecezji Płockiej jest parafialny Zespół Caritas, zwany dalej Zespołem.
Art. 23. Celem Zespołu jest:
a) mobilizacja charytatywna całej wspólnoty parafialnej do praktykowania miłosierdzia modlitwą, słowem i czynem,
b) stałe rozpoznanie potrzeb i możliwości pomocy,
c) organizowanie i świadczenie konkretnej pomocy potrzebującym.
Art. 24. Zarząd Zespołu Parafialnego stanowią:
a) Przewodniczący, którym jest proboszcz albo wskazany przez niego kapłan,
b) Zastępca, którym z reguły winna być osoba świecka lub zakonna,
c) Sekretarz,
d) Skarbnik
Członków Zarządu Zespołu powołuje proboszcz i przedstawia ich listę do zatwierdzenia Zarządowi Rejonowemu.
Art. 25. Zespoły, działające w duchu wiary i modlitwy, dokładają starań, aby parafia stawała się prawdziwą wspólnotą miłości. W tym celu:
a) uroczyście obchodzą święta związane treściowo z miłosierdziem chrześcijańskim, jak np. Święto Miłosierdzia Bożego (II Niedziela Wielkanocna), św. Antoniego (13 czerwca), św. Brata Alberta (17 czerwca), Matki Bożej Uzdrowienia Chorych (6 lipca), św. Wincentego a Paulo (27 września), św. Szczepana (26 grudnia),
b) zachęcają wiernych swoim przykładem modlitwy za żywych i umarłych, do praktykowania wzajemnego przebaczenia oraz do pełnienia innych uczynków miłosierdzia, co do duszy i co do ciała,
c) kultywują parafialne i rodzinne zwyczaje charytatywne, jak np. Tydzień Miłosierdzia, Dzień Chorych i Seniorów, Św. Mikołaja, Wigilia, Opłatek.
Art. 26. Celem gruntownego rozpoznania i zaradzenia potrzebom wiernych można podzielić parafie na rejony charytatywne, za które odpowiada charytatywny(a) opiekun(ka) rejonowy(a).
Art. 27. Celem zaradzenia konkretnym potrzebom wybranej grupy parafian można zorganizować specjalną akcję charytatywną, na której czele stoi charytatywny(a) opiekun(ka) sekcyjny(a).
Art. 28. Pracę opiekunów charytatywnych wspierają pomocnicy charytatywni rekrutujący się grupy młodzieży, sąsiadów. Względnie osób z odpowiednimi kwalifikacjami (np. lekarz, pielęgniarka, prawnik, nauczyciel).
Art. 29. Charytatywny(a) opiekun(ka) zwraca uwagę na potrzeby następujących grup ludzi:
- osoby potrzebujące pomocy duchowej,
- chorzy (także psychicznie),
- dotknięci patologią społeczną (alkoholicy, narkomani, itp.),
- rodziny wielodzietne, osoby samotnie wychowujące dzieci, rodziny rozbite i zdemoralizowane,
- dzieci i młodzież, zwłaszcza sieroty, wychowankowie domów dziecka i zakładów opiekuńczych,
- podróżni, emigranci, pielgrzymi,
- osoby w trudnej sytuacji materialnej,
- osoby przeżywające inne trudności.
Art. 30. Członkowie Zespołu Parafialnego Caritas współpracują z Radą Duszpasterską i ukazują jej możliwości działania na odcinku charytatywnym.
Art. 31. Zespół dokumentuje swoją działalność poprzez prowadzenie kartotek osób potrzebujących, protokołów spotkań, kroniki, ewidencji otrzymanych darów i ofiar, oraz innych ksiąg i dokumentów. Dokumentacja ta pozostaje w całości do wyłącznego wglądu władz kościelnych.

Koła Środowiskowe

Art. 32. Dla mobilizacji działań charytatywnych niektórych grup środowiskowych (np.. KIK, Stowarzyszenia Rodzin Katolickich, Ruch Światło - Życie itp.) mogą być utworzone Koła Środowiskowe Caritas.
Art. 33. Powołanie Koła należy do kompetencji Zarządu Diecezjalnego Caritas.
Art. 34. Koło pracuje na podobnych zasadach jak Zespół Parafialny z uwzględnieniem swojej specyfiki.
Art. 35. Koło należy do Okręgu, na którego terenie znajduje się jego siedziba.
Art. 36. Asystent kościelny mianowany przez Biskupa Płockiego przy kołach środowiskowych Caritas czuwa nad działalnością, inspiruje nowe zadania oraz informuje Zarząd Diecezjalny o stanie i działalności Koła.

Święto Patronalne, Symbole

Art. 37. Świętem patronalnym Caritas Diecezji Płockiej jest liturgiczny dzień ku czci Miłosierdzia Bożego (II niedziela Wielkanocna).
Art. 38. Caritas Diecezji Płockiej używa nazwy prawnie zastrzeżonej Caritas oraz symbolu przedstawiającego czerwony, równoramienny krzyż z potrójnymi promieniami falistymi, wychodzącymi z każdego wewnętrznego kąta między ramionami krzyża oraz białymi literami Caritas, wpisanymi w stylizowaną formę serca.
Art. 39. Caritas używa pieczęci podłużnej i okrągłej. Pieczęć podłużna zawiera nazwę Caritas Diecezji Płockiej, siedzibę i adres biura. Pieczęć okrągła zawiera w środku symbol Caritas oraz napis w otoku Caritas Diecezji Płockiej.
Statut Caritas Diecezji Płockiej zatwierdzam i polecam opublikować.
    Płock, dnia 18 stycznia 1991
    + Zygmunt Kamiński, Biskup Płocki

Wersja do pobrania (zip)